शब्दरूपाणि

Answer

सुप्-प्रत्ययाः विभक्तिवचनसूचकाः भवन्ति। एते पुलिङ्गे, स्त्रीलिङ्गे, नपुंसकलिङ्गे च समानरूपेण लागू भवन्ति। प्रथमा-सप्तमी-विभक्तिषु एकवचन-द्विवचन-बहुवचनरूपाणि एभिः सूच्यन्ते।…

Answer

सुप्-प्रत्ययाः एते भवन्ति — प्रथमा: सु, औ, जस्; द्वितीया: अम्, औट्, शस्; तृतीया: टा, भ्याम्, भिस्; चतुर्थी: डे, भ्याम्, भ्यस्; पञ्चमी: डसि, भ्याम्, भ्यस्; षष्ठी: डस्, ओस्, आम्; सप्तमी: डि, ओस्, सुप्।…

Answer

ब्रह्मन् शब्दस्य सम्बोधन एकवचनरूपं ‘हे ब्रह्मन्’ इति। प्रथमा एकवचने ‘ब्रह्मा’ रूपम् अपि भवति।…

Answer

ब्रह्मन् न्-कारान्तः पुलिङ्गः शब्दः। अस्य प्रथमा एकवचनरूपं ‘ब्रह्मा’ भवति, तथा सम्बोधन एकवचनं ‘हे ब्रह्मन्’ इति।…

Answer

पथिन् शब्दस्य प्रथमा एकवचनरूपं ‘पन्थाः’ भवति। द्वितीया बहुवचने ‘पथः’ रूपं भवति। द्वितीया बहुवचने ‘पन्थानः’ न भवति।…

Answer

पथिन् शब्दः मार्गस्य वा रास्तस्य बोधकः। अतः ‘पन्थाः’ इति रूपं स्मृतौ स्थापयितुं मार्गस्य विचारः सहायकः भवति।…

Answer

विद्वस् शब्दे सम्बोधन एकवचने ‘हे विद्वन्’ इति रूपं भवति। अत्र ‘न्’ रूपमेव आगच्छति, ‘स्’ न आगच्छति।…

Answer

विद्वस् शब्दस्य प्रथमा एकवचनरूपं ‘विद्वान्’ भवति। एषः स्-कारान्तः पुलिङ्गः शब्दः।…