Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 20 of 36
Revision Notes

विचित्र साक्षी (Part 2) — Revision Notes

CBSE · Class 10 · Sanskrit

विचित्र साक्षी (Part 2) revision notes for CBSE Class 10 Sanskrit: 4 topics in quick points. Includes कथासारः, पात्रविश्लेषणम् and मुख्यविचाराः.

102 questions32 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying विचित्र साक्षी? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

Key Topics to Revise

1

कथासारः

  • निर्धनः जनः परिश्रमेण धनम् उपार्जयित्वा पुत्रं महाविद्यालये प्रवेशं दापितवान्।
  • पुत्रस्य रुग्णतां श्रुत्वा पिता तं द्रष्टुं प्रस्थितः।
  • धनाभावात् स बसयानं विहाय पदातिरेव अगच्छत्।
2

पात्रविश्लेषणम्

  • निर्धनो जनः परिश्रमी, पुत्रवत्सलः, धैर्यशीलः च आसीत्।
  • गृहस्थः करुणापरः; सः आगन्तुकाय आश्रयं दत्तवान्।
  • ग्रामवासिनः त्वरया भ्रान्तिं गृहीत्वा निर्दोषं जनं भर्त्सितवन्तः।
3

मुख्यविचाराः

  • न्यायः प्रमाणाधीनः भवति।
  • प्रमाणाभावेऽपि युक्त्या सत्यस्य उद्घाटनं सम्भवति।
  • बुद्धिवैभवशालिनः असम्भवप्रायाणि अपि कार्याणि साधयन्ति।
4

प्रमुखोद्धरणानि

  • 'चौरोऽयं चौरोऽयम्' — वास्तविकः चौरः ग्रामजनान् भ्रमयितुम् उच्चैः अकथयत्।
  • 'रे दुष्ट! ... वर्षत्रयस्य कारादण्डं लप्स्यसे' — आरक्षिणा उपहासपूर्वकं उक्तम्।
  • 'मान्यवर! एतेन आरक्षिणा अध्वनि यदुक्तं तद् वर्णयामि' — प्रच्छन्नेन जनेन न्यायालये उक्तम्।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

स पिता परिश्रमेण धनम् उपार्ज्य स्वपुत्रंरात्रौ ग्रामे सञ्चरन् स गृहस्थस्य गृहेतस्यां रात्रौ चौरः गृहे प्रविश्य मञ्जूषाम्ग्रामस्य आरक्षी एव वास्तविकः चौरः आसीत्।न्यायाधीशः प्रमाणाभावात् प्रथमदिने निर्णयं कर्तुं नाशक्नोत्।

Frequently Asked Questions

What are the important topics in विचित्र साक्षी for CBSE Class 10 Sanskrit?
Key topics in विचित्र साक्षी include कथासारः, पात्रविश्लेषणम्, मुख्यविचाराः, प्रमुखोद्धरणानि. Study these first, then practise questions on each for the CBSE Class 10 board exam.
How should I revise विचित्र साक्षी for the CBSE Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 102 practice questions on विचित्र साक्षी. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for विचित्र साक्षी

All CBSE Class 10 Sanskrit Revision Notes

For serious students

Get the full विचित्र साक्षी chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free