Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 6 of 36
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
Revision Notes

संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण

CBSE · Class 10 · Sanskrit

Quick revision notes for संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण — CBSE Class 10 Sanskrit. Key concepts, formulas, and definitions for last-minute revision.

70 questions28 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 10 students started this chapter today

Key Topics to Revise

1

मुख्यसंज्ञाः तथा तासां परिभाषाः

  • आगमः मित्रवत् वर्णः अस्ति, यः अन्येन वर्णेन सह संयुक्तः भवति।
  • आदेशः शत्रुवत् वर्णः अस्ति, यः पूर्ववर्णस्य स्थाने आसीनः भवति।
  • उपधा शब्दस्य अन्तिमवर्णात् पूर्ववर्णः अस्ति।
2

पदसंज्ञा, निष्ठा, विकरणम्

  • संज्ञासु सु, औ, जस् आदि २१ प्रत्ययाः नामपदेषु आगच्छन्ति।
  • क्रियापदेषु तिप्, तस्, झि आदि १८ प्रत्ययाः भवन्ति।
  • तैः सह सुबन्त-तिडन्तशब्दयोः पदसंज्ञा भवति।
3

संयोगः, संहिता, सम्प्रसारणम्

  • संयोगः स्वररहितव्यञ्जनानां व्यवधानरहितं सामीप्यम्।
  • महर्षिः पाणिनिः अस्य अर्थं हलोऽनन्तराः संयोगः इति निरूपितवान्।
  • संयोगस्य उदाहरणानि महत्त्वम्, उद्यानम्, गच्छति, रामस्य, ग्रन्थः, अस्ति इति सन्ति।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

किसी वर्ण के साथ मित्रवत् पासकिसी वर्ण को हटाकर जब दूसराशब्दस्य अन्तिमवर्णात् पूर्ववर्ती वर्णः उपधा इतिसुबन्ततिङन्तशब्दयोः पदसंज्ञा भवति। सुक्त तथा क्तवतु प्रत्ययौ निष्ठा इति

Frequently Asked Questions

What are the important topics in संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण for CBSE Class 10 Sanskrit?
संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 10 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण — CBSE Class 10 Sanskrit?
Understand the core concepts first, then work through the 70 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण

All 36 chapters — CBSE Class 10 Sanskrit Revision Notes

For serious students

Get the full संज्ञा एवं परिभाषा प्रकरण chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 10 Sanskrit.

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free