Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 29 of 36
Revision Notes

अन्योक्तय (Part 2) — Revision Notes

CBSE · Class 10 · Sanskrit

अन्योक्तय (Part 2) revision notes for CBSE Class 10 Sanskrit: 4 topics in quick points. Part of the CBSE Class 10 Sanskrit syllabus.

83 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying अन्योक्तय? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for revision notes and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

Key Topics to Revise

1

अन्योक्तिशैल्याः स्वरूपम्

  • अन्योक्तिः अप्रत्यक्षप्रशंसा-निन्दयोः काव्यशैली अस्ति।
  • सङ्केतमाध्यमेन व्यक्ताः भावाः झटिति चिरकालं स्मर्यन्ते।
  • अस्मिन् पाठे सप्तानाम् अन्योक्तीनां सङ्ग्रहः वर्तते।
2

राजहंसः सरोवरशोभा च

  • एकेन राजहंसेन सरसः या शोभा भवेत्, सा बकसहस्रेण न भवति।
  • राजहंसः सरोवरस्य शोभाकारकः उपकारकर्ता च अस्ति।
  • बकाः तीरवासिनः सामान्यपक्षिणः इव निर्दिष्टाः, किन्तु राजहंसस्य महिमा तैः न तुल्या।
3

मालाकारः अल्पतोयैः तरुपोषणम्

  • ग्रीष्मकाले भीमभानौ निदाघे अल्पैः तोयैः अपि मालाकारः तरोः पुष्टिं व्यरचयत्।
  • अल्पोपकरणेन अपि करुणया कृतं कार्यं महत्त्वपूर्णं भवति।
  • प्रावृषेण्यः वारिदः धारासारान् विकिरन् अपि यद् जनयितुं शक्नोति, तद् अत्र तरुपोषणस्य तुलनेन विचार्यते।
4

मीनः, पतङ्गाः, भृङ्गाः च

  • सरः सङ्कोचम् अञ्चति सति मीनः दीनदीनः भवति।
  • पतङ्गाः आकाशपथं प्राप्नुवन्ति, भृङ्गाः रसालमुकुलानि आश्रयन्ते।
  • मीनस्य दुःखं तस्य आश्रयस्य संकोचात् उत्पद्यते।

Get complete notes with diagrams and examples

Full Notes

Key Concepts

अप्रत्यक्षरूपेण व्याजेन वा कस्यापि गुणस्य प्रशंसाएकेन राजहंसेन सरसः यां शोभां लभतेसरोवरः राजहंसं प्रति प्रश्नं करोति यत्ग्रीष्मकाले अल्पैः तोयैः अपि मालाकारः तरोःसरसि सङ्कुचति सति मीनः अत्यन्तं दीनां

Frequently Asked Questions

What are the important topics in अन्योक्तय for CBSE Class 10 Sanskrit?
Key topics in अन्योक्तय include अन्योक्तिशैल्याः स्वरूपम्, राजहंसः सरोवरशोभा च, मालाकारः अल्पतोयैः तरुपोषणम्, मीनः, पतङ्गाः, भृङ्गाः च. Study these first, then practise questions on each for the CBSE Class 10 board exam.
How should I revise अन्योक्तय for the CBSE Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 83 practice questions on अन्योक्तय. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for अन्योक्तय

All CBSE Class 10 Sanskrit Revision Notes

For serious students

Get the full अन्योक्तय chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free