संगच्छध्वं संवदध्वम् — NCERT Solutions
CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)
NCERT Solutions for संगच्छध्वं संवदध्वम्, CBSE Class 8 Sanskrit-Book: 19 textbook questions solved step by step.
Interactive on Super Tutor
Studying संगच्छध्वं संवदध्वम्? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for NCERT solutions and more.
Free trial, no card needed.
The first 10 solutions are open to read. The other 9 are free with a Super Tutor account.
अभ्यासात् जायते सिद्धि:
1संज्ञानसूक्तं सस्वरं पठत स्मरत लिखत च।Show solution
यह अभ्यास-कार्य है। छात्र पाठ्यपुस्तक में दिए गए संज्ञानसूक्त के मन्त्रों को शुद्ध उच्चारण के साथ बार-बार पढ़ें, कण्ठस्थ करें तथा अभ्यास-पुस्तिका में लिखें।
2(क)सर्वेषां मन: कीदृशं भवेत् ?Show solution
उत्तरम् — सर्वेषां मनः समानं भवेत्। (सबका मन एक-समान होना चाहिए।)
2(ख)सङ्गच्छध्वं संवदध्वम् इत्यस्य कः अभिप्रायः ?Show solution
उत्तरम् — 'सङ्गच्छध्वं संवदध्वम्' इत्यस्य अभिप्रायः अस्ति — यूयं सर्वे मिलित्वा चलत, एकस्वरेण वदत। अर्थात् समाजे एकता, सहयोगः तथा समभावः स्थापनीयः।
2(ग)सर्वे किं परित्यज्य ऐक्यभावेन जीवेयुः ?Show solution
उत्तरम् — सर्वे स्वार्थभावं, भेदभावं च परित्यज्य ऐक्यभावेन जीवेयुः। (सभी स्वार्थ और भेदभाव को छोड़कर एकता के भाव से जीएँ।)
2(घ)अस्मिन् पाठे का प्रेरणा अस्ति ?Show solution
उत्तरम् — अस्मिन् पाठे एकतायाः, सहयोगस्य, समभावस्य च प्रेरणा अस्ति। अयं पाठः सर्वान् मिलित्वा चलितुं, समानमनसा विचारयितुं तथा समाजे शान्तिं स्थापयितुं प्रेरयति।
3(क)रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत — परमेश्वरः सर्वत्र व्याप्तः अस्ति।Show solution
प्रश्नः — परमेश्वरः कुत्र व्याप्तः अस्ति ?
3(ख)रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत — वयम् ईश्वरं नमामः।Show solution
प्रश्नः — के ईश्वरं नमामः ?
3(ग)रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत — वयम् ऐक्यभावेन जीवामः।Show solution
प्रश्नः — वयं केन भावेन जीवामः ?
3(घ)रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत — ईश्वरस्य प्रार्थनया शान्तिः प्राप्यते।Show solution
प्रश्नः — कया शान्तिः प्राप्यते ?
3(ङ)रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत — अहं समाजाय श्रमं करोमि।Show solution
प्रश्नः — अहं कस्मै श्रमं करोमि ?
Free with a Super Tutor account
Free with a Super Tutor account
Free with a Super Tutor account
(क) बालकाः हसन्ति
(ख) युवां तत्र गच्छथः
(ग) यूयं धावथ
(घ) आवां लिखावः
(ङ) वयं पठामः
Free with a Super Tutor account
शब्दाः: संवदध्वं, समितिः, आकृतिः, भागं, मनः, हृदयानि, जानाना, समानं, मनो, हविषा, सुसहासति, मनांसि
(क) सङ्गच्छध्वं ______ सं वो ______ जानताम्।
देवा ______ यथा पूर्व सं ______ उपासते।
(ख) समानो मन्त्रः ______ समानो समानं ______ सह चित्तमेषाम्।
______ मन्त्रमभिमन्त्रये वः समानेन वो ______ जुहोमि।
(ग) समानी व ______ समाना ______ वः।
समानमस्तु वो ______ यथा वः ______
Free with a Super Tutor account
(क) संगच्छध्वम् ... सेवन्ते
(ख) संवदध्वम् ... चित्तम्
(ग) मनः ... मिलित्वा चलत
(घ) उपासते ... सङ्कल्पः
(ङ) वसूनि ... समस्तानि
(च) विश्वानि ... एकस्वरेण वदत
(छ) आकृतिः ... धनानि
Free with a Super Tutor account
परियोजनाकार्यम्
Free with a Super Tutor account
Free with a Super Tutor account
Free with a Super Tutor account
9 more solved questions in संगच्छध्वं संवदध्वम्
They are free with a Super Tutor account, along with practice quizzes and flashcards for this chapter. Free to start, no card needed.
Frequently Asked Questions
What are the important topics in संगच्छध्वं संवदध्वम् for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
Are these NCERT Solutions for संगच्छध्वं संवदध्वम् free?
How should I revise संगच्छध्वं संवदध्वम् for Class 8 exams?
Sources & Official References
- NCERT Official — ncert.nic.in
- CBSE Academic — cbseacademic.nic.in
- CBSE Official — cbse.gov.in
- National Education Policy 2020 — education.gov.in
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for संगच्छध्वं संवदध्वम्
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
For serious students
Get the full संगच्छध्वं संवदध्वम् chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्). Free to start, no card needed.