Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 22 of 36
Syllabus

प्रत्यया — Syllabus

CBSE · Class 10 · Sanskrit

What प्रत्यया covers in CBSE Class 10 Sanskrit: 4 topics, for the 2026-27 session. Part of the CBSE Class 10 Sanskrit syllabus.

128 questions30 flashcards14 formulas & key relations5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying प्रत्यया? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

4 Topics · CBSE Class 10 Sanskrit · 2026-27

Topics in प्रत्यया

1

प्रत्ययस्य सामान्यपरिचयः

  • प्रत्ययाः शब्दस्य धातोः वा अन्ते प्रयुज्यन्ते।
  • प्रत्ययानां योगेन शब्दस्य अर्थः परिवर्तते।
  • प्रत्ययाः त्रिविधाः भवन्ति—कृदन्ताः, तद्धिताः, स्त्रीप्रत्ययाः।
2

शतृ-शानच्-प्रत्ययौ

  • शतृ प्रत्ययः परस्मैपदि धातुभिः सह प्रयुज्यते।
  • शानच् प्रत्ययः आत्मनेपदिधातुभिः सह प्रयुज्यते।
  • शतृप्रत्यययुक्तानि पदानि विशेषणानि भवन्ति।
3

तव्यत्-अनीयर्-प्रत्ययौ

  • तव्यत् प्रत्ययः विधिलिङ्लकारस्य अर्थे कर्मवाच्ये प्रयुज्यते।
  • तव्यत् प्रत्ययः सम्भावना-अनुमति-अर्थं ददाति।
  • तव्यत् प्रत्ययस्य 'त्' वर्णस्य लोपः भवति।
4

मतुप्-वतुप्-णिनि-प्रत्ययाः

  • मतुप्/वतुप् प्रत्ययौ युक्ततायाः अर्थे प्रयुज्येते।
  • मतुप् प्रत्ययस्य मत्, वतुप् प्रत्ययस्य वत् शब्देषु संयोज्यते।
  • अकारान्तशब्देषु वतुप् प्रत्ययः, अ-भिन्नस्वरान्तशब्देषु मतुप् प्रत्ययः प्रयुज्यते।

Key Concepts

Central concept: शब्दानां धातोः च अन्ते प्रयुज्यमानाः प्रत्ययाः येन अर्थपरिवर्तनं, रूपनिर्माणं च भवतः

प्रत्ययाः त्रिविधाःकृदन्तप्रत्ययाःतद्धितप्रत्ययाःस्त्रीप्रत्ययाःशतृप्रत्ययःशानच् प्रत्ययःतव्यत् प्रत्ययःअनीयर् प्रत्ययः

Work through every topic in प्रत्यया with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in प्रत्यया for CBSE Class 10 Sanskrit?
Key topics in प्रत्यया include प्रत्ययस्य सामान्यपरिचयः, शतृ-शानच्-प्रत्ययौ, तव्यत्-अनीयर्-प्रत्ययौ, मतुप्-वतुप्-णिनि-प्रत्ययाः. Study these first, then practise questions on each for the CBSE Class 10 board exam.
How should I revise प्रत्यया for the CBSE Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 128 practice questions on प्रत्यया. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for प्रत्यया

All CBSE Class 10 Sanskrit Syllabus

For serious students

Get the full प्रत्यया chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free