Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 19 of 36
Syllabus

समासा — Syllabus

CBSE · Class 10 · Sanskrit

What समासा covers in CBSE Class 10 Sanskrit: 4 topics, for the 2026-27 session. Topics include समासस्य सामान्यपरिचयः, अव्ययीभावसमासः and तत्पुरुषसमासः.

127 questions36 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying समासा? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Try Super Tutor — Free

Free trial, no card needed.

4 Topics · CBSE Class 10 Sanskrit · 2026-27

Topics in समासा

1

समासस्य सामान्यपरिचयः

  • शब्दानां पृथक्-पृथक् लेखनं विग्रहः कथ्यते।
  • समस्तरूपेण वा संक्षिप्तरूपेण लेखनं समासः कथ्यते।
  • समासः भाषा-संक्षेपाय, अर्थ-स्पष्टीकरणाय च उपयुज्यते।
2

अव्ययीभावसमासः

  • अव्ययीभावसमासः पूर्वपदप्रधानः भवति।
  • अस्य समासस्य सर्वेषु पदेषु प्रथमपदं अव्ययम् अथवा उपसर्गः भवति।
  • अव्ययीभावसमासः सर्वदा नपुंसकलिङ्गे भवति।
3

तत्पुरुषसमासः

  • यस्मिन् समासे प्रथमपदे द्वितीया-से सप्तमी-पर्यन्तं विभक्तयः प्रयुज्यन्ते, सः तत्पुरुषः।
  • तत्पुरुषसमासे क्रियायाः प्रयोगः द्वितीय/उत्तरपदस्य अनुसारं भवति।
  • अस्य उपभेदेषु कर्मधारयः, द्विगुः, नञ्-तत्पुरुषः इत्यादयः सन्ति।
4

द्विगुसमासः

  • द्विगुसमासे प्रथमशब्दः संख्यावाचकः भवति।
  • द्विगुसमासः नपुंसकलिङ्गे वा स्त्रीलिङ्गे भवति।
  • अस्य रूपेषु समूहः अथवा समाहारः बोध्यते।

Key Concepts

Central concept: समासः शब्दानां संक्षिप्तः समुच्चयः, यत्र विग्रहः समस्तरूपेण परिवर्त्यते।

विग्रहःसमासःअव्ययीभावःतत्पुरुषःकर्मधारयःद्विगुःद्वन्द्वःबहुव्रीहिः

Work through every topic in समासा with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in समासा for CBSE Class 10 Sanskrit?
Key topics in समासा include समासस्य सामान्यपरिचयः, अव्ययीभावसमासः, तत्पुरुषसमासः, द्विगुसमासः. Study these first, then practise questions on each for the CBSE Class 10 board exam.
How should I revise समासा for the CBSE Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 127 practice questions on समासा. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for समासा

All CBSE Class 10 Sanskrit Syllabus

For serious students

Get the full समासा chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.

Try Super Tutor Free
Try this chapter free