प्रत्यया

Answer

प्रत्ययाः शब्दस्य वा धातोः अन्ते युज्यन्ते। तेषां योगेन शब्दस्य अर्थः परिवर्तते। उदाहरणम् — पठ् + तव्यत् = पठितव्यः, पठ् + शतृ = पठत्।…

Answer

प्रत्ययाः त्रिविधाः भवन्ति — कृदन्ताः, तद्धिताः, स्त्रीप्रत्ययाः। कृदन्ताः क्रियासु युज्यन्ते, तद्धिताः शब्देषु, स्त्रीप्रत्ययाः च पुल्लिङ्गशब्दानां स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनाय युज्यन्ते।…

Answer

कृदन्तप्रत्ययाः क्रियासु युज्यमानाः प्रत्ययाः। एतेभ्यः पदानि प्रायः क्रियासम्बद्धानि भवन्ति। उदाहरणम् — शतृ, शानच्, तव्यत्, अनीयर्, क्त्वा, तुमुन् इत्यादयः।…

Answer

तद्धितप्रत्ययाः शब्देषु युज्यमानाः प्रत्ययाः। एतेषां प्रयोगेण ‘युक्त’, ‘भाव’, ‘विशेषण’ इत्यादयः अर्थाः प्रकट्यन्ते। उदाहरणम् — मतुप्, वतुप्, ठक्, णिनि।…

Answer

स्त्रीप्रत्ययाः पुल्लिङ्गशब्दानां स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनाय प्रयुज्यन्ते। उदाहरणम् — छात्र + टाप् = छात्रा, नदी + डीप् इत्यादिप्रकारेण स्त्रीरूपाणि भवन्ति।…

Answer

शतृप्रत्ययः परस्मैपदि धातुभिः सह प्रयुज्यते। शतृप्रत्यययुक्तानि पदानि विशेषणानि भवन्ति। उदाहरणम् — पठ् + शतु = पठत्, गम् + शतु = गच्छत्, भू + शतु = भवत्।…

Answer

शानच्-प्रत्ययः आत्मनेपदिधातुभिः सह युज्यते। शानच्-प्रत्यययुक्तपदानि अपि विशेषणानि भवन्ति। उदाहरणम् — सेव् + शानच् = सेवमानः, मुद् + शानच् = मोदमानः, वृध् + शानच् = वर्धमानः।…

Answer

शतृप्रत्ययः परस्मैपदि धातुभिः सह प्रयुज्यते, शानच्-प्रत्ययः आत्मनेपदिधातुभिः सह प्रयुज्यते। उभौ पदौ विशेषणरूपेण प्रयुज्येते।…