મોરલી - મીરાંબાઈ — Syllabus
Gujarat Board · Class 10 · Gujarati
મોરલી - મીરાંબાઈ topics: મીરાંબાઈનો પરિચય, વૃંદાવનમાં કૃષ્ણની લીલાઓ, કૃષ્ણનો પહેરવેશ અને શણગાર, plus 1 more. From the Gujarat Board Class 10 Gujarati.
Interactive on Super Tutor
Studying મોરલી - મીરાંબાઈ? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.
Free trial, no card needed.
Topics in મોરલી - મીરાંબાઈ
મીરાંબાઈનો પરિચય
- મીરાંબાઈ કૃષ્ણભક્ત સંત કવયિત્રી હતાં. તેમનો જન્મ સંવત ૧૪૯૮માં જોધપુરમાં મેડતા નજીક આવેલા કુડકી (કુરકી), હાલના રાજસ્થાનના પાલિ જિલ્લામાં, રાજકુટુંબમાં થયો હતો.
- મીરાંબાઈને નાનપણથી જ કૃષ્ણભક્તિનો રંગ લાગ્યો હતો.
- તેમણે મેવાડ, વ્રજ અને દ્વારિકામાં સાધુ-સંતો સાથે સત્સંગમાં કૃષ્ણમય જીવન વિતાવ્યું એમ મનાય છે.
વૃંદાવનમાં કૃષ્ણની લીલાઓ
- વૃંદાવન કૃષ્ણનું બાળપણનું ક્રીડાંગણ છે. મીરાંબાઈ લખે છે: ‘વાગે છે રે વાગે છે, વૃંદાવન મોરલી વાગે છે’. મોરલીનો નાદ ગગનમાં ગાજે છે.
- વૃંદાવનના માર્ગે જતી ગોપીઓ પાસેથી કૃષ્ણ દધિનું દાણ માગે છે. ‘વહાલો’ શબ્દ કૃષ્ણ માટે વપરાયો છે.
- વૃંદાવનમાં રાસ રચાયો છે અને કૃષ્ણ રાસમંડળમાં બિરાજે છે.
કૃષ્ણનો પહેરવેશ અને શણગાર
- કૃષ્ણના પહેરવેશમાં પીળાં પીતાંબર, જરકસી જામા અને પીળા પટકાનો ઉલ્લેખ છે.
- તેમના કાનમાં કુંડળ, મસ્તકે મુગટ અને મુખ પર મોરલી છે.
- પહેરવેશ અને ઘરેણાંની વિગતો કૃષ્ણનું મોહક રૂપ આંખ સામે ઊભું કરે છે.
ભક્તિભાવ અને પદનો મુખ્ય વિચાર
- મીરાંબાઈ કૃષ્ણને ‘વહાલો’ અને ‘પ્રભુ ગિરિધર’ કહે છે; આ સંબોધનોમાં તેમનો પ્રેમ અને ભક્તિ વ્યક્ત થાય છે.
- ‘બાઈ મીરાં કે પ્રભુ ગિરિધરના ગુણ, દર્શન થકી દુઃખ ભાંગે છે’—મીરાંબાઈ કહે છે કે કૃષ્ણના દર્શન માત્રથી બધાં દુઃખ દૂર થાય છે.
- મોરલીના નાદથી શરૂ થયેલું વર્ણન કૃષ્ણની લીલાઓ અને શણગાર દ્વારા તેમના ગુણગાન સુધી પહોંચે છે.
Key Concepts
Central concept: વૃંદાવનમાં કૃષ્ણની મોરલી, લીલાઓ અને દર્શન દ્વારા વ્યક્ત થતી મીરાંબાઈની કૃષ્ણભક્તિ
Work through every topic in મોરલી - મીરાંબાઈ with notes and quizzes
Start This ChapterFrequently Asked Questions
What are the important topics in મોરલી - મીરાંબાઈ for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
How should I revise મોરલી - મીરાંબાઈ for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Sources & Official References
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for મોરલી - મીરાંબાઈ
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Exam-style questions with answers
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect
Study Plan
Step-by-step plan for this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
For serious students
Get the full મોરલી - મીરાંબાઈ chapter — start free.
Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.