Skip to main content
Chapter 20 of 24
Syllabus

જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી — Syllabus

Gujarat Board · Class 10 · Gujarati

જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી topics: લેખક અને કથાનું પરિપ્રેક્ષ્ય, પાત્રો અને અન્યાયી કાયદો, પમો કેવી રીતે બચ્યો અને અદાલતે શું, plus 1 more.

61 questions30 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Free trial, no card needed.

4 Topics · Gujarat Board Class 10 Gujarati · 2026-27

Topics in જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી

1

લેખક અને કથાનું પરિપ્રેક્ષ્ય

  • દુલેરાય કારાણીનો જન્મ કચ્છ જિલ્લાના મુંદ્રામાં થયો હતો. તેમનો જન્મ અને મૃત્યુનો દિવસ સમાન હતો : ૨૬ ફેબ્રુઆરી.
  • કારાણી કચ્છના પ્રતિષ્ઠિત સાહિત્યકાર, કવિ અને લોકસાહિત્યના વિદ્વાન સંશોધક હતા. તેઓ કચ્છના ‘મેઘાણી’ તરીકે ઓળખાતા.
  • તેમણે ‘બ્લેક હિલ્સ ઑફ કચ્છ’નો ‘કારા ડુંગર કચ્છા જા’ નામે અનુવાદ કર્યો. ‘કચ્છ કલાધર’ તેમનો ઐતિહાસિક ગ્રંથ છે. ‘ગાંધીબાવની’, ‘સોનલબાવની’ અને ‘કચ્છી સંગર’ તેમની પદ્ય રચનાઓ છે.
2

પાત્રો અને અન્યાયી કાયદો

  • જેઠીબાઈ નિરક્ષર હતાં, છતાં કારખાનાના કામદારોની માતા જેવી કાળજી લેતાં અને મુશ્કેલીમાં મક્કમ નિર્ણય લેતાં.
  • કાનજી, જેને કાના કામદાર પણ કહે છે, જેઠીબાઈના કારખાનામાં મજૂરી કરતો. પત્નીના મૃત્યુ પછી તેણે પોતાના એકના એક પુત્ર પમોને એકલા હાથે ઉછેર્યો.
  • કાનજી દસ વર્ષના પમોને લઈને દીવ આવ્યો હતો. કાનજી મૃત્યુ પામ્યો ત્યારે પમો ચૌદ વર્ષનો હતો.
3

પમો કેવી રીતે બચ્યો અને અદાલતે શું ઠરાવ્યું

  • કાનજીના મૃત્યુ પછી જેઠીમાએ તરત તેની જાહેરાત કરી નહીં. એ જ રાતે તેમણે પમોનાં લગ્ન કારખાનાના બીજા કામદારની પુત્રી સાથે કરાવ્યાં અને તેનું નવું ઘર મંડાવ્યું.
  • કાનજીના મૃત્યુની જાહેરાત બીજા દિવસની સાંજે કરવામાં આવી. પાદરીઓ અને પોલીસ આવ્યાં ત્યારે જેઠીમાએ પડકાર કર્યો કે કાનાનો પુત્ર નિરાધાર નથી; તે પરણી ગયો છે.
  • પોર્ટુગીઝો કાનાનો મુકદમો દીવની પોર્ટુગીઝ અદાલતમાં લઈ ગયા અને પમોનાં લગ્ન ફોક કરાવવાનો પ્રયાસ કર્યો.
4

અરજી, મશાલ અને કાયદાનો અંત

  • અન્યાયી કાયદો દૂર કરાવવા જેઠીબાઈએ બાહોશ બૅરિસ્ટરની સલાહથી પોર્ટુગીઝ ભાષામાં અરજી તૈયાર કરાવી. અરજીમાં માતબર હિંદુ ગૃહસ્થોની સહીઓ પણ લેવાઈ.
  • અરજીના અંગ્રેજી અક્ષરો માટે મોટાં બીબાં લાકડાની પટ્ટીઓમાં કોતરાવવામાં આવ્યાં અને રેશમી ઓઢણી પર અરજી છાપવામાં આવી.
  • જેઠીબાઈ દીવથી વહાણમાં નીકળ્યાં અને બે અઠવાડિયાં પછી પોર્ટુગલ પહોંચ્યાં.

Key Concepts

Central concept: જેઠીબાઈની માનવતા, સમયસૂચકતા અને અન્યાયી કાયદા સામેની લડત

લેખક અને સાહિત્યસ્થળ અને રંગાટકામઅન્યાયી કાયદોકાનજી અને પમોપમાનું રક્ષણ અને અદાલતઅરજીથી કાયદો રદ થવા સુધીઓઢણી અને સન્માનપાત્ર, ભાવ અને સાહિત્યિક અભિવ્યક્તિ

Work through every topic in જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
Key topics in જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી include લેખક અને કથાનું પરિપ્રેક્ષ્ય, પાત્રો અને અન્યાયી કાયદો, પમો કેવી રીતે બચ્યો અને અદાલતે શું ઠરાવ્યું, અરજી, મશાલ અને કાયદાનો અંત. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How should I revise જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 61 practice questions on જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full જેઠીબાઈ - દુલેરાય કારાણી chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.