Skip to main content
Chapter 17 of 24
Syllabus

દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક — Syllabus

Gujarat Board · Class 10 · Gujarati

દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક topics: કવયિત્રી અને કાવ્યસ્વરૂપ, ઘટનાક્રમ અને મુખ્ય વિચાર, પંક્તિઓનું અર્થઘટન અને અભિવ્યક્તિ, plus 1 more.

58 questions20 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for syllabus and more.

Free trial, no card needed.

4 Topics · Gujarat Board Class 10 Gujarati · 2026-27

Topics in દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક

1

કવયિત્રી અને કાવ્યસ્વરૂપ

  • પન્ના નાયકનો જન્મ 28-01-1933ના રોજ થયો હતો. પન્ના ધીરજલાલ નાયકનું વતન સુરત છે અને હાલ તેઓ અમેરિકામાં વસે છે.
  • નારી સંવેદનાની અભિવ્યક્તિ પન્ના નાયકની ખાસ ઓળખ છે. તેઓ આધુનિક માણસની એકલતા અને નારીનું સંવેદન આલેખે છે.
  • ‘દીવાનખાનામાં’ અછાંદસ કાવ્ય છે.
2

ઘટનાક્રમ અને મુખ્ય વિચાર

  • કાવ્યમાં ‘હું’ બોલનાર અનામી સ્ત્રી કાવ્યનાયિકા છે; પન્ના નાયક કાવ્યનાં રચયિતા છે.
  • નાયિકા દીવાનખાનામાં વસ્તુઓને વારંવાર જુદી રીતે ગોઠવે છે. તે ‘વસ્તુનું મન પૂછી પૂછી’ ગોઠવણી કરતી હોવાનું કહે છે.
  • તે સોફા અને લૅમ્પનું સ્થાન બદલે છે, બારીના પડદા બદલે છે અને જૂના ગાલીચાની જગ્યાએ દીવાલથી દીવાલ સુધી કારપેટ નખાવે છે.
3

પંક્તિઓનું અર્થઘટન અને અભિવ્યક્તિ

  • ‘વસ્તુનું મન પૂછી પૂછી’માં વસ્તુઓને જાણે મન અને પસંદગી હોય એમ બતાવ્યું છે. અહીં નાયિકા વસ્તુઓની પસંદગીનો વિચાર કરે છે, પરંતુ પોતાનું સ્થાન શોધી શકતી નથી.
  • ‘છટકે છે મારું મન’નો અર્થ અહીં મન વિચારે ચડે છે એવો છે. દીવાનખાનું બરાબર ગોઠવાય છે ત્યારે જ નાયિકાનો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે.
  • ‘આ બધાંમાં મને ક્યાં ગોઠવું ?’ એ પ્રશ્ન દ્વારા નાયિકાની મૂંઝવણ વ્યક્ત થાય છે.
4

શબ્દસમજૂતી

  • ‘ગાલીચો’નો સમાનાર્થી ‘જાજમ’ છે.
  • ‘કનેથી’નો અર્થ ‘પાસેથી’ અને ‘નિહાળવું’નો અર્થ ‘જોવું’ થાય છે.
  • ‘પ્રસન્ન’નો વિરુદ્ધાર્થી ‘અપ્રસન્ન’, ‘જૂનું’નો ‘નવું’ અને ‘વ્યવસ્થિત’નો ‘અવ્યવસ્થિત’ છે.

Key Concepts

Central concept: દીવાનખાનાની વસ્તુઓ ગોઠવતી નાયિકા પોતાને ક્યાં ગોઠવવી તે શોધી શકતી નથી; આ વિરોધાભાસ દ્વારા તેની એકલતા વ્યક્ત થાય છે.

કવયિત્રી અને કાવ્યસ્વરૂપદીવાનખાનું અને ગોઠવણીબાહ્ય સુશોભન અને આંતરિક એકલતાનાયિકાનો અંતિમ મનોભાવભાષા અને કાવ્યપ્રયોગશબ્દસમજૂતીઅર્થઘટન અને અભિવ્યક્તિ

Work through every topic in દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક with notes and quizzes

Start This Chapter

Frequently Asked Questions

What are the important topics in દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક for Gujarat Board Class 10 Gujarati?
Key topics in દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક include કવયિત્રી અને કાવ્યસ્વરૂપ, ઘટનાક્રમ અને મુખ્ય વિચાર, પંક્તિઓનું અર્થઘટન અને અભિવ્યક્તિ, શબ્દસમજૂતી. Study these first, then practise questions on each for the Gujarat Board Class 10 board exam.
How should I revise દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક for the Gujarat Board Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 58 practice questions on દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full દીવાનખાનામાં - પન્ના નાયક chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for Gujarat Board Class 10 Gujarati. Free to start, no card needed.