अन्योक्तय (Part 2) — Flashcards

Answer

अन्योक्तिः नाम अप्रत्यक्षरूपेण व्याजेन वा कस्यापि दोषस्य निन्दायाः कथनम्, गुणस्य प्रशंसा वा। अत्र प्रत्यक्षं व्यक्तिं न कथयित्वा अन्यपदेन भावः सूच्यते; एषा शैली सूक्ष्मा, सरला, स्मरणीयाः च भवति।…

Answer

सङ्केतमाध्यमेन व्यज्यमानाः प्रशंसादयः झटिति चिरञ्च बुद्धौ अवतिष्ठन्ते। प्रत्यक्षोपदेशात् प्रतीकात्मकं कथनं मनसि गाढं स्थिरं भवति।…

Answer

अस्मिन् पाठे सप्तानाम् अन्योक्तीनां सङ्ग्रहः वर्तते। एताः राजहंसादीनां माध्यमेन सत्कर्मप्रवृत्तिं जनयन्ति।…

Answer

एकेन राजहंसेन या शोभा सरसो भवेत्, न सा बकसहस्रेण परितस्तीरवासिना। अनेन सरसः शोभायां राजहंसस्य श्रेष्ठता दर्शिता; बहूनां तटवासीबकानां मध्ये अपि तस्य तेजः अधिकं भवति।…

Answer

राजहंसः मृणालपटलीं भुङ्क्ते, अम्बूनि निपिबति, नलिनानि च निषेवते; एतेन सरोवरस्य उपभोगः, शोभा, उपयोगिता च सूच्यते। सरोवरः तेन कृतोपकारः इव भवति।…

Answer

रे राजहंस! वद तस्य सरोवरस्य, कृत्येन केन भवितासि कृतोपकारः। सरोवरः राजहंसस्य प्रत्युपकारस्य कारणं पृच्छति; अनेन कृतज्ञता दर्शिता।…

Answer

मालाकारः ग्रीष्मकाले अल्पैः तोयैः अपि करुणया तरोः पुष्टिं व्यरचत्। एषा क्रियासंकेतः अल्पसाधनेन अपि महान् उपकारः कर्तुं शक्यते इति बोधयति।…

Answer

अल्पैः साधनैः अपि करुणया सत्कार्यं कर्तुं शक्यते। यथा माली अल्पजलैः वृक्षं पुष्णाति, तथा सज्जनः अल्पसाधनेन अपि परोपकारं करोति।…