समासा — Chapter Summary

शब्दानां पृथक्

शब्दानां पृथक्-पृथक् लेखनं विग्रहः कथ्यते। यत्र पदानि पृथग्भूतानि सन्ति, तत्र तेषां मूलसम्बन्धः स्फुटः दृश्यते।

पदानां समस्तरूपेण संक्षिप्तरूपेण लेखनं समासः कथ्यते।

पदानां समस्तरूपेण संक्षिप्तरूपेण लेखनं समासः कथ्यते। अनेन पदसंख्या लघ्वी भवति, अर्थः च एकत्र संगृह्यते।

अव्ययीभावसमासः पूर्वपदप्रधानः भवति

अव्ययीभावसमासः पूर्वपदप्रधानः भवति, सर्वदा नपुंसकलिङ्गे तिष्ठति, प्रयोगः अव्ययवत् भवति। अस्मिन् प्रथमपदम् अव्ययम् अथवा उपसर्गः भवति। यथामति, प्रतिदिनम

यस्मिन् समासे प्रथमपदे द्वितीया

यस्मिन् समासे प्रथमपदे द्वितीया-देखि-सप्तमीपर्यन्ताः विभक्तयः प्रयुज्यन्ते, स तत्पुरुषः। अस्मिन् क्रियापदस्य अर्थः द्वितीयपदस्य अनुसारं प्रतीयते। गृहप

कर्मधारयसमासे विशेष्यपदं वा उपमेयपदं वा प्रधानं

कर्मधारयसमासे विशेष्यपदं वा उपमेयपदं वा प्रधानं भवति। उपमानोपमेयकर्मधारये उपमानपदस्य पश्चात् इव इति अव्ययेन विग्रहः भवति। कृष्णसर्पः, महावृक्षः, सिंहप