Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 3 of 16
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
NCERT Solutions

सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु

CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)

NCERT Solutions for सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु — CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्).

100 questions28 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for ncert solutions and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 8 students started this chapter today

23 Questions Solved · 1 Section

12 worked solutions below. Unlock all 23 free in Super Tutor

अभ्यासात् जायते सिद्धिः

१(क)गीतानि के गायन्ति ?Show solution
उत्तरम्: देवाः गीतानि गायन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(ख)कः बलं न वेत्ति ?Show solution
उत्तरम्: मूषकः बलं न वेत्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(ग)कः वसन्तस्य गुणं वेत्ति ?Show solution
उत्तरम्: पिकः वसन्तस्य गुणं वेत्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(घ)मूषकः कस्य बलं न वेत्ति ?Show solution
उत्तरम्: मूषकः सिंहस्य (बलिनः) बलं न वेत्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(ङ)फलोद्रमैः के नम्राः भवन्ति ?Show solution
उत्तरम्: फलोद्रमैः तरवः नम्राः भवन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(च)केन समं सख्यं न करणीयम् ?Show solution
उत्तरम्: दुर्जनेन समं सख्यं न करणीयम्।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(छ)केन विना दैवं न सिध्यति ?Show solution
उत्तरम्: पुरुषकारेण (प्रयत्नेन) विना दैवं न सिध्यति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(क)तरवः कदा नम्राः भवन्ति ?Show solution
उत्तरम्: तरवः फलोद्रमैः (फलैः) नम्राः भवन्ति। यदा वृक्षाः फलैः परिपूर्णाः भवन्ति तदा ते नम्राः भवन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(ख)समृद्धिभिः के अनुद्धताः भवन्ति ?Show solution
उत्तरम्: समृद्धिभिः सत्पुरुषाः अनुद्धताः भवन्ति। सज्जनाः सम्पत्तिं प्राप्य अपि अहङ्कारं न कुर्वन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(ग)सत्पुरुषाणां स्वभावः कीदृशः भवति ?Show solution
उत्तरम्: सत्पुरुषाणां स्वभावः नम्रः, विनम्रः च भवति। यथा फलभारेण तरवः नम्राः भवन्ति, तथैव सत्पुरुषाः समृद्धिभिः अपि अनुद्धताः (अहङ्काररहिताः) भवन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(घ)सत्यम् कदा सत्यम् न भवति ?Show solution
उत्तरम्: यत् सत्यम् अप्रियम् अस्ति, तत् सत्यम् न भवति। अर्थात् यदा सत्यवचनं परस्य हृदयं पीडयति, तदा तत् सत्यं वक्तव्यं न भवति — 'सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात्' इति नीतिः।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(ङ)दैवं कदा न सिध्यति ?Show solution
उत्तरम्: पुरुषकारेण (स्वयं प्रयत्नेन) विना दैवं न सिध्यति। एकेन चक्रेण यथा रथस्य गतिः न भवति, तथैव केवलं दैवेन विना पुरुषार्थं कार्यसिद्धिः न भवति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

३स्तम्भयोः मेलनं कुरुत — (अ) उक्तिः ↔ (आ) भावार्थः
४अधः प्रदत्तमञ्जूषातः पदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूर्यत — मञ्जूषा: फलोद्रमैः, गुणं, कृतज्ञता, सिध्यति, श्रुतम्, शीलेन
५(क)"गायन्ति देवाः किल गीतकानि" – इत्यस्य श्लोकस्य मुख्यविषयः कः ? (i) वसन्तस्य सौन्दर्यम् (ii) भारतभूमेः गौरवम् (iii) कर्मणां फलम् (iv) दानस्य प्रभावः
५(ख)"गुणी गुणं वेत्ति" – इत्यत्र कः गुणं न जानाति ? (i) गुणी (ii) निर्गुणः (iii) पिकः (iv) बली
५(ग)"पिको वसन्तस्य गुणं न वायसः" – इत्यस्य तात्पर्यं किम् ? (i) पिकः मधुरं गायति न वायसः (ii) सुजन एव गुणं जानाति (iii) वायसः अपि सरसं गानं करोति (iv) वसन्तः निर्गुणः अस्ति
५(घ)"भवन्ति नम्राः तरवः फलोद्रमैः" – इत्यस्य अर्थः कः ? (i) वृक्षाणां कठोरता (ii) सत्पुरुषाणाम् उन्नतिः (iii) फलयुक्ताः वृक्षाः नम्राः भवन्ति (iv) परोपकारिणां दुर्बलता
५(ङ)"न सा सभा यत्र न सन्ति वृद्धाः" – इत्यत्र सभायाः महत्त्वं किम् ? (i) सभा मनोरञ्जनाय भवति (ii) सभा धनसम्पत्तिं प्रदातुं शक्नोति (iii) धर्मोपदेशाय ज्ञानवृद्धाः जनाः आवश्यकाः (iv) सभा केवलं राजकार्यार्थं भवति
५(च)दुर्जनेन सह सख्यं किमर्थं न कार्यम् ? (i) सः मित्रं भवति (ii) सः धनं ददाति (iii) सः शिक्षां ददाति (iv) सः उष्णाङ्गारवद् हानिकरः भवति
परियोजनाकार्यम् १अन्तर्जालात् पुस्तकेभ्यश्च विंशतिसुभाषितानां सङ्ग्रहं कुरुत।
परियोजनाकार्यम् २किमपि नीतिवाक्यम् अधिकृत्य पञ्चवाक्यानि संस्कृतेन लिखत।
परियोजनाकार्यम् ३पाठे आगतानि सुभाषितानि कण्ठस्थीकृत्य कक्षायां श्रावयत।

11 more solved questions in सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु

Every remaining exercise is solved step by step in Super Tutor, plus practice quizzes and flashcards for this chapter. Free to start.

Stuck on a step?

Ask Super Tutor AI to explain any solution on this page in a simpler way — free, 24x7.

Ask a Doubt Free

Frequently Asked Questions

What are the important topics in सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 8 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु — CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
Understand the core concepts first, then work through the 100 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.
Where can I get free NCERT Solutions for सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
This page has free step-by-step NCERT Solutions for every exercise question in सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु (CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)) — written the way examiners award marks: given, formula, working, answer.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु

All 16 chapters — CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्) NCERT Solutions

For serious students

Get the full सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्).

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free