Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 6 of 16
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
NCERT Solutions

डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम्

CBSE · Class 8 · Sanskrit-Book (दीपकम्)

NCERT Solutions for डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् — CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्).

81 questions28 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for ncert solutions and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 8 students started this chapter today

9 Questions Solved · 1 Section

5 worked solutions below. Unlock all 9 free in Super Tutor

अभ्यासात् जायते सिद्धिः

1पाठस्य आधारेण अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत —
(क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये कीदृशी प्रौद्योगिकी प्रयुक्ता अस्ति ?
(ख) हॉलोग्राम्-द्वारा कस्य भाषणं दृश्यते ?
(ग) कस्याः प्रभावः दैनन्दिनजीवने दृश्यते ?
(घ) भारत-सर्वकारस्य महत्त्वाकाङ्क्षिणी योजना का अस्ति ?
(ङ) 'फ्रास्टंग्' इत्यस्य उपयोगेन कस्य सङ्ग्रहणं भवति ?Show solution
(क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये डिजिटल्-प्रौद्योगिकी प्रयुक्ता अस्ति ।

(ख) हॉलोग्राम्-द्वारा प्रधानमन्त्रिणः भाषणं दृश्यते ।

(ग) डिजिटल्-प्रौद्योगिक्याः प्रभावः दैनन्दिनजीवने दृश्यते ।

(घ) भारत-सर्वकारस्य महत्त्वाकाङ्क्षिणी योजना डिजिटल्-भारतम् अस्ति ।

(ङ) 'फ्रास्टंग्' इत्यस्य उपयोगेन मार्गशुल्कस्य सङ्ग्रहणं भवति ।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2पाठस्य आधारेण अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत —
(क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये काः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति ?
(ख) जनाः किमर्थ साङ्गगणिक-अपराधेन पीडिताः भवन्ति ?
(ग) यशिका 'डिजि-लॉकर्' इत्यस्य उपयोगं कथं करोति ?
(घ) डिजिटल्-भारतस्य वित्तीयसमावेशने काः योजनाः सन्ति ?
(ङ) डिजिटल्-भारते शिक्षायाः क्षेत्रे केषां पटलानाम् उपयोगः करणीयः ?
(च) ग्राम्य-क्षेत्रेषु डिजिटल्-सेवानां समस्या कथं निराकर्तुं शक्यते ?Show solution
(क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये हॉलोग्राम्, वर्धित-वास्तविकता (AR), आभासीया-वास्तविकता (VR), कृत्रिम-बुद्धिः (AI) इत्यादयः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति ।

(ख) जनाः डिजिटल्-साक्षरतायाः अभावात् साङ्गणिक-अपराधेन पीडिताः भवन्ति ।

(ग) यशिका 'डिजि-लॉकर्' इत्यस्य माध्यमेन स्वस्य प्रमाणपत्राणि, आधार-पत्रं, चालक-अनुज्ञापत्रं च डिजिटल्-रूपेण सुरक्षितं सुगमं च करोति ।

(घ) डिजिटल्-भारतस्य वित्तीयसमावेशने यूपीआय् (UPI), जनधन-योजना, मोबाइल-बैंकिंग इत्यादयः योजनाः सन्ति ।

(ङ) डिजिटल्-भारते शिक्षायाः क्षेत्रे 'दीक्षा' नामकस्य डिजिटल्-शैक्षिकमञ्चस्य तथा अन्येषां ई-अधिगम-पटलानाम् उपयोगः करणीयः ।

(च) ग्राम्य-क्षेत्रेषु डिजिटल्-सेवानां समस्या सामान्य-सेवा-केन्द्राणां (CSC) स्थापनेन तथा इन्टरनेट्-सुविधायाः विस्तारेण निराकर्तुं शक्यते ।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

3अधः दत्तान् शब्दान् सम्यक् संयोजयत —
क. हॉलोग्राम् — ?
ख. यूपीआय् (UPI) — ?
ग. डिजि-लॉकर् — ?
घ. फ्रास्टंग् (FASTag) — ?
ङ. वीआर (VR) — ?Show solution
सम्यक् संयोजनम् —

| क्रमः | शब्दः | संयोजनीयः शब्दः |
|---|---|---|
| क. | हॉलोग्राम् | कृत्रिम-बुद्धिः (AI) |
| ख. | यूपीआय् (UPI) | शीघ्रं, सुरक्षितं, सुगमं च डिजिटल्-धनदेय-प्रत्यर्पणम् |
| ग. | डिजि-लॉकर् | डिजिटल्-प्रमाणपत्रम् |
| घ. | फ्रास्टंग् (FASTag) | राजमार्गेषु स्वचालितविधिना मार्गशुल्कस्य संग्रहणम् |
| ङ. | वीआर (VR) | आभासीया-वास्तविकता |

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

4अधः अस्मिन् पाठे आगतानां शब्दानाम् आधारेण शब्दजालं प्रदत्तम् अस्ति। अत्र वामतः दक्षिणम् उपरितः अधः च आधारं कृत्वा उदाहरणानुसारं शब्दान् रेखाङ्कयत —Show solution
(यह प्रश्नः वर्गचित्र-जालम् (Word Search) पर आधारितः अस्ति। चित्रं दृश्यमानं नास्ति, अतः सामान्यतः पाठे आगताः प्रमुखाः शब्दाः ये वर्गजाले रेखाङ्कनीयाः भवन्ति ते अधः प्रदर्श्यन्ते —)

पाठे आगताः प्रमुखाः शब्दाः ये वर्गजाले अन्वेष्टव्याः —
१. हॉलोग्राम्
२. डिजिटल्
३. सङ्गणकः
४. अन्तर्जालम्
५. यूपीआय्
६. दीक्षा
७. फ्रास्टंग्
८. आधारम्

(छात्राः स्वपाठ्यपुस्तके प्रदत्ते वर्गचित्रे उपर्युक्तान् शब्दान् वामतः दक्षिणम्, उपरितः अधः च अन्विष्य रेखाङ्कयेयुः ।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

5अधोलिखितान् शब्दान् वर्गद्वये विभजत – सङ्गणकसम्बद्धाः, असङ्गणकसम्बद्धाः च —
(शब्दाः – अन्तर्जालम्, शिक्षिका, सङ्गणकः, विद्यालयः, ई-पत्रम्, पाठ्यपुस्तकम्, डिजिटल्, लेखनी)Show solution
प्रदत्तान् शब्दान् वर्गद्वये विभजामः —

| सङ्गणकसम्बद्धाः | असङ्गणकसम्बद्धाः |
|---|---|
| अन्तर्जालम् | शिक्षिका |
| सङ्गणकः | विद्यालयः |
| ई-पत्रम् | पाठ्यपुस्तकम् |
| डिजिटल् | लेखनी |

स्पष्टीकरणम् — अन्तर्जालम्, सङ्गणकः, ई-पत्रम्, डिजिटल् इत्येते शब्दाः प्रत्यक्षतः सङ्गणक-प्रौद्योगिक्या सम्बद्धाः सन्ति । शिक्षिका, विद्यालयः, पाठ्यपुस्तकम्, लेखनी इत्येते परम्परागत-शिक्षा-जगतः शब्दाः सन्ति, अतः असङ्गणकसम्बद्धाः सन्ति ।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

6 (अभ्यास ८)अधः प्रदत्तमञ्जूषातः शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूर्यत —
मञ्जूषा: यूपीआय्, दीक्षा, प्रधानमन्त्रिणः भाषणं, स्वचालितं पारदर्शकं च, जीवन
(क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये हॉलोग्राम्-द्वारा _________________ दृश्यते ।
(ख) डिजिटल्-भारतस्य आर्थिकसमावेशनं सुगमं कर्तुं _________________ प्रणाली अस्ति ।
(ग) डिजिटल्-शासनं _________________ सेवां प्रददाति ।
(घ) डिजिटल्-भारतस्य शिक्षाक्षेत्रे _________________ नाम डिजिटल्-शैक्षिकमञ्चः अस्ति ।
(ङ) भारतस्य डिजिटल्-परिवर्तनं सर्वाणि _________________ क्षेत्राणि स्पृशति ।
7 (अभ्यास ९ — शुद्धम्/अशुद्धम्)अधोलिखितानि वाक्यानि पठित्वा शुद्धं (✓) अशुद्धं (✗) वा इति चिह्नीकुरुत —
(क) हॉलोग्राम् कृत्रिमबुद्धेः एकः प्रकारः अस्ति ।
(ख) वर्धित-वास्तविकतायाः उपयोगिता ऐतिहासिक-घटनानां प्रत्यक्षानुभवाय अस्ति ।
(ग) डिजिटल्-प्रक्षेपण-मानचित्रं भारतस्य विकासयात्रां प्रदर्शयति ।
(घ) फ़्रास्टैंग् इति राजमार्गेषु स्वचालितविधिना मार्गशुल्कस्य शीघ्रं संग्रहणं करोति ।
(ङ) डिजी-लॉकर् इत्यस्य माध्यमेन केवलम् आधार-पत्रं सुरक्षितुं शक्यते ।
(च) भारतस्य डिजिटल्-परिवर्तनं केवलं शासने प्रभावं करोति, नागरिकजीवने न ।
(छ) उमङ्गु, मायु-गव्, जेम् इत्यादयः ई-शासन-मञ्चाः सन्ति ।
8 (अभ्यास ८ — अव्यवस्थितवर्णाः)अव्यवस्थितान् वर्णान् शब्ददृष्ट्या व्यवस्थितरूपेण लिखत —
उदाहरणम् – वेयवित्तीसमानशम् = वित्तीयसमावेशनम्
(क) कसङ्गम्
(ख) कार्वसरः
(ग) लयःविद्या
(घ) जिकडिलॉर्
(ङ) शक्तसुम्
9 (परिच्छेद-आधारित प्रश्नाः)अधोलिखितं परिच्छेदं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत —
अद्यतने विज्ञानयुगे सर्वं मनुष्याः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्याः प्रयोगं कुर्वन्ति । जनाः अन्तर्जालस्य, सचलदूरवण्याः, सङ्गणकस्य च साहाय्येन शीघ्रं कार्याणि सम्पादयन्ति । विद्यार्थिनः अपि ई-अधिगम-प्रणालीं स्वीकृत्य ज्ञानं वर्धयन्ति ।
(क) अद्यतनं युगं कीदृशम् अस्ति ?
(ख) मानवाः केषां साहाय्येन कार्याणि शीघ्रं कुर्वन्ति ?
(ग) ई-अधिगम-प्रणाल्याः प्रयोगं के कुर्वन्ति ?

4 more solved questions in डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम्

Every remaining exercise is solved step by step in Super Tutor, plus practice quizzes and flashcards for this chapter. Free to start.

Stuck on a step?

Ask Super Tutor AI to explain any solution on this page in a simpler way — free, 24x7.

Ask a Doubt Free

Frequently Asked Questions

What are the important topics in डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 8 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् — CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
Understand the core concepts first, then work through the 81 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.
Where can I get free NCERT Solutions for डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)?
This page has free step-by-step NCERT Solutions for every exercise question in डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् (CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्)) — written the way examiners award marks: given, formula, working, answer.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम्

All 16 chapters — CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्) NCERT Solutions

For serious students

Get the full डिजिभारतम् - युगपरिवर्तनम् chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 8 Sanskrit-Book (दीपकम्).

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free