प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामना:

(क) समाज-दिनपत्रिकायाः प्रतिष्ठाता गोपबन्धुः आसीत्।

(ख) गोपबन्धुः भिक्षुकाय स्वभोजनं दत्तवान्।

(ग) मरणासन्नः भिक्षुकः आसीत्।

(घ) गोपबन्धुः उत्कलमणिः इति उपाधिना सम्मानितः अभवत्।

(ङ) गोपबन्धुः अनेकानि वर्षाणि कारावासं प्रासवान्। (पाठानुसारेण कारावासं सोढवान् इति उल्लेखः अस्ति।)

(क) भिक्षुकस्य दुःखावस्थां दृष्ट्वा तस्य प्रति करुणां अनुभवन् गोपबन्धुः अश्रुपूर्णनयनः अभवत्।

(ख) मरणासन्नं (अतीव रुग्णं) पुत्रं विहाय गोपबन्धुः समाजसेवाम् अकरोत्।

(ग) गोपबन्धुः उत्कलप्रदेशस्य (ओडिशायाः) जनानां कृते अपूर्वं समाजसेवाकार्यं कृतवान्, स्वतन्त्रतान्दोलने च योगदानं दत्तवान्, अतः तस्मै उत्कलमणिः इति उपाधिः प्रदत्तः।

(घ) गोपबन्धुः सुआण्डो-ग्रामे, पुरी-जनपदे, ओडिशाराज्ये जन्म लब्धवान्।

(ङ) गोपबन्धुः सर्वदा स्वदेशलोकानाम् (समाजस्य दीनजनानाम्) उपयोगं कृतवान्, अर्थात् स्वशरीरं धनं च देशसेवायै विनियुक्तवान्।

(क) सेवाम् — गोपबन्धुः आजीवनं देशस्य सेवाम् अकरोत्।

(ख) सुस्वादूनि — गृहे सुस्वादूनि व्यञ्जनानि निर्मितानि आसन्।

(ग) सहायताम् — सः निर्धनेभ्यः सर्वदा सहायताम् अयच्छत्।

(घ) स्वदेशवध्वाणि — स्वदेशवध्वाणि (स्वदेशस्य स्त्रियः) स्वाधीनतान्दोलने भागम् अवहन्।

(ङ) अन्यतमः — गोपबन्धुः भारतस्य महान् देशभक्तेषु अन्यतमः आसीत्।

(टिप्पणी: चित्रं दृश्यते न, अतः गोपबन्धुदासस्य जीवनसम्बद्धं सामान्यचित्रं कल्पयित्वा वाक्यानि लिख्यन्ते।)

(क) चित्रे गोपबन्धुदासस्य प्रतिमूर्तिः दृश्यते।

(ख) सः सरलवेशधारी महापुरुषः प्रतीयते।

(ग) तस्य मुखे करुणा दयालुता च स्पष्टा भवति।

(घ) सः स्वहस्तेन दीनजनेभ्यः सहायताम् यच्छति इव दृश्यते।

(ङ) एतादृशः महामना देशभक्तः सर्वेषां प्रणम्यः अस्ति।

(क) ममास्थिमांसैः मम लीयतां तनुः
(अर्थात् — मेरी हड्डियों और मांस से मेरा शरीर लीन हो जाए।)

(ख) उत्कलमणिरित्याख्यः प्रसिद्धो गोपबन्धुः
(अर्थात् — उत्कलमणि इस नाम से प्रसिद्ध गोपबन्धु।)

(ग) स्वदेशलोकास्तदनु तृप्यन्तु नु
(अर्थात् — तत्पश्चात् स्वदेश के लोग तृप्त हों।)

(घ) स्वराज्यमार्गं यदि प्राप्नुयुः
(अर्थात् — यदि स्वराज्य का मार्ग प्राप्त हो।)

(ङ) सुस्वादुभिः व्यञ्जनैः परिपूरितास्तु सा
(अर्थात् — सुस्वादु व्यंजनों से वह परिपूर्ण हो।)