Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 1 of 15
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
NCERT Solutions

वन्दे भारतमातरम्

CBSE · Class 7 · Sanskrit

NCERT Solutions for वन्दे भारतमातरम् — CBSE Class 7 Sanskrit.

94 questions26 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying वन्दे भारतमातरम्? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for ncert solutions and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 7 students started this chapter today

34 Questions Solved · 2 Sections

17 worked solutions below. Unlock all 34 free in Super Tutor

वयम् अभ्यासं कृमेः

1(क)पर्वतराज: क: ?Show solution
उत्तरम्: हिमालय: ।

(पाठ के अनुसार भारत के मस्तक पर मुकुट के समान शोभायमान पर्वतराज हिमालय है।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

1(ख)समुद्र: कस्या: चरणौ प्रक्षालयति ?Show solution
उत्तरम्: भारतमातु: ।

(समुद्र भारतमाता के चरणों को प्रक्षालित करता है।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

1(ग)त्रिवर्णयुत: ध्वज: कुत्र विलसति ?Show solution
उत्तरम्: गगने (आकाशे) ।

(तीन रंगों से युक्त ध्वज आकाश में शोभायमान होता है।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

1(घ)ध्वजस्थित: केशरवर्ण: अस्मान् किं वक्तुं प्रेरयति ?Show solution
उत्तरम्: 'जयतु सैनिक:' इति वक्तुं प्रेरयति ।

(ध्वज में स्थित केसरिया रंग हमें 'जयतु सैनिक:' कहने के लिए प्रेरित करता है।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

1(ङ)कृषकबान्धवा: भारतभूमिं कै: सिञ्चन्ति ?Show solution
उत्तरम्: स्वेदबिन्दुभि: ।

(कृषक-बन्धु अपने पसीने की बूँदों से भारतभूमि को सींचते हैं।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

1(च)केषां धवलं यश: राष्ट्रध्वजस्य मध्ये विलसति ?Show solution
उत्तरम्: वैज्ञानिकानां धवलं यश: राष्ट्रध्वजस्य मध्ये विलसति ।

(वैज्ञानिकों का श्वेत यश राष्ट्रध्वज के मध्य में शोभायमान होता है।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

1(छ)सूर्य: कं विना नित्यं सञ्चरति ?Show solution
उत्तरम्: विश्रामं विना ।

(सूर्य विश्राम के बिना नित्य भ्रमण करता है।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2(क)पवित्रा: नद्य: का: ?Show solution
उत्तरम्: गङ्गा, यमुना, सरस्वती, नर्मदा, कावेरी, कृष्णा आदि पवित्रा: नद्य: सन्ति। एता: नद्य: भारतभूमौ प्रवहन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2(ख)विविधेभ्य: प्रदेशेभ्य: जना: किमर्थम् आगच्छन्ति ?Show solution
उत्तरम्: विविधेभ्य: प्रदेशेभ्य: जना: तीर्थक्षेत्राणां धूलिं ललाटे स्थापयितुम् आगच्छन्ति। ते भारतमातु: दर्शनाय च आगच्छन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2(ग)धर्मचक्रं कं भावं बोधयति ?Show solution
उत्तरम्: धर्मचक्रं 'सत्यमेव जयते' इति भावं बोधयति। तत् सत्यस्य धर्मस्य च प्रतीकम् अस्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2(घ)कृषकबान्धवानां परिश्रमेण भारतभूमि: कथं सञ्जाता ?Show solution
उत्तरम्: कृषकबान्धवा: स्वेदबिन्दुभि: भारतभूमिं सिञ्चन्ति। तेषां परिश्रमेण भारतभूमि: शस्यश्यामला सञ्जाता। अर्थात् कृषकानां कठोरपरिश्रमेण भारतभूमि: धान्यसमृद्धा हरिताभा च अभवत्।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2(ङ)विज्ञानस्य केषु क्षेत्रेषु भारतीयै: यश: प्राप्तम् ?Show solution
उत्तरम्: विज्ञानस्य अन्तरिक्षक्षेत्रे, चिकित्साक्षेत्रे, प्रौद्योगिकीक्षेत्रे च भारतीयवैज्ञानिकै: यश: प्राप्तम्। तेषां धवलं यश: राष्ट्रध्वजस्य मध्ये विलसति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

2(च)अन्ते सर्वे किं गीतं गायन्ति ?Show solution
उत्तरम्: अन्ते सर्वे 'वन्दे भारतमातरम्' इति गीतं गायन्ति। ते सर्वे मिलित्वा भारतमातु: वन्दनां कुर्वन्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

3(क)रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — समुद्र: भारतमातु: चरणौ प्रक्षालयति ।Show solution
प्रश्न: समुद्र: भारतमातु: कौ प्रक्षालयति ?

(रेखाङ्कित पद 'चरणौ' द्विवचन है, अतः 'कौ' प्रश्नवाचक पद का प्रयोग होगा।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

3(ख)रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — जना: तीर्थक्षेत्राणां धूलिं ललाटे स्थापयन्ति ।Show solution
प्रश्न: के तीर्थक्षेत्राणां धूलिं ललाटे स्थापयन्ति ?

(रेखाङ्कित पद 'जना:' बहुवचन है, अतः 'के' प्रश्नवाचक पद का प्रयोग होगा।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

3(ग)रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — वीरा: भारतमातु: सर्वदा सेवां कृतवन्त: ।Show solution
प्रश्न: के भारतमातु: सर्वदा सेवां कृतवन्त: ?

(रेखाङ्कित पद 'वीरा:' बहुवचन है, अतः 'के' प्रश्नवाचक पद का प्रयोग होगा।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

3(घ)रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — 'जयतु कृषक:' इति वक्तुम् अस्मान् प्रेरयति ।Show solution
प्रश्न: किम् इति वक्तुम् अस्मान् प्रेरयति ?

(रेखाङ्कित पद 'जयतु कृषक:' एक वाक्यांश है, अतः 'किम्' प्रश्नवाचक पद का प्रयोग होगा।)

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

3(ङ)रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — नदी कष्टानि सहमाना प्रवहति ।
3(च)रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु — वयं गौरववर्धनार्थं प्रयत्नं कुर्म: ।
4अध: प्रदत्तानां शब्दानाम् उदाहरणानुसारं रिक्तस्थानेषु रूपाणि लिखन्तु (विभक्ति-वचन सहित)
5(क)अनुवादं कुर्वन्तु — भारतभूमौ पवित्रा: नद्य: प्रवहन्ति ।
5(ख)अनुवादं कुर्वन्तु — भारतस्य मस्तके हिमालय: मुकुटरूपेण शोभते ।
5(ग)अनुवादं कुर्वन्तु — भारतभूमौ श्रेष्ठ: पर्वता: विराजन्ते ।
5(घ)अनुवादं कुर्वन्तु — राष्ट्रध्वजे केशर:, श्वेत:, हरित: च वर्णा: सन्ति ।
5(ङ)अनुवादं कुर्वन्तु — वयं भारते जन्म प्राप्तवन्त: ।
6अध: प्रदत्तानां शब्दानाम् विभक्तिं वचनं च लिखन्तु
7(क)पाठे प्रयुक्तानि क्रियापदानि रिक्तस्थानेषु लिखन्तु
7(ख)अध: प्रदत्तानां क्रियापदानां त्रिषु पुरुषेषु त्रिषु वचनेषु च लट-लकारस्य रूपाणि लिखन्तु — (i) भू धातु (ii) अस् धातु (iii) इच्छ् / इष् धातु (iv) आ+गम् धातु

योग्यताविस्तर: एवं परियोजनाकार्यम्

योग्यताविस्तर: 1भारतस्य राष्ट्रगानस्य 'वन्दे मातरम्' इत्यस्य पूर्ण मूलस्वरूपं मिलित्वा गायामः।
योग्यताविस्तर: 2बंकिमचन्द्र वर्य: 'वन्दे मातरम्' इति गीतं किमर्थं रचितवान् ? एतस्य इतिहास: क: ?
परियोजनाकार्यम् 1जयतु सैनिक:, जयतु कृषक:, जयतु वैज्ञानिक: इति उद्घोषान् बृहत्फलके विलिख्य विद्यालयस्य कक्षायाः च भित्तिषु स्थापयन्तु। एतेषां मातृभाषया अनुवादं च कुर्वन्तु।
परियोजनाकार्यम् 2स्वप्रदेशे विद्यमानानां नदीनां पर्वतानां तीर्थक्षेत्राणां च नामानि लिखन्तु।
परियोजनाकार्यम् 3विरामदिनेषु मातापितृभ्यां सह कृषिक्षेत्रं गच्छन्तु। तत्र कृषिकार्यं दृष्ट्वा संस्कृतभाषया पञ्चवाक्यैः अस्य वर्णनं कुर्वन्तु।
परियोजनाकार्यम् 4दशानां (१०) देशभक्तानां नामसहितानि चित्राणि सङ्कलय्य A3 आकारस्य कलापत्रके संश्लेषयन्तु।

17 more solved questions in वन्दे भारतमातरम्

Every remaining exercise is solved step by step in Super Tutor, plus practice quizzes and flashcards for this chapter. Free to start.

Stuck on a step?

Ask Super Tutor AI to explain any solution on this page in a simpler way — free, 24x7.

Ask a Doubt Free

Frequently Asked Questions

What are the important topics in वन्दे भारतमातरम् for CBSE Class 7 Sanskrit?
वन्दे भारतमातरम् covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 7 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in वन्दे भारतमातरम् — CBSE Class 7 Sanskrit?
Understand the core concepts first, then work through the 94 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.
Where can I get free NCERT Solutions for वन्दे भारतमातरम् Class 7 Sanskrit?
This page has free step-by-step NCERT Solutions for every exercise question in वन्दे भारतमातरम् (CBSE Class 7 Sanskrit) — written the way examiners award marks: given, formula, working, answer.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for वन्दे भारतमातरम्

All 15 chapters — CBSE Class 7 Sanskrit NCERT Solutions

For serious students

Get the full वन्दे भारतमातरम् chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 7 Sanskrit.

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free