Skip to main content
Super TutorResources
Chapter 10 of 15
QuestionsNotesFlashcardsSummaryFormulasQuizConceptsSyllabusPlan
NCERT Solutions

दशम क

CBSE · Class 7 · Sanskrit

NCERT Solutions for दशम क — CBSE Class 7 Sanskrit.

95 questions35 flashcards5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying दशम क? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for ncert solutions and more.

Try Super Tutor — Free

1,000+ Class 7 students started this chapter today

17 Questions Solved · 1 Section

9 worked solutions below. Unlock all 17 free in Super Tutor

वयम् अभ्यासं कर्मः

१(क)कति बालकाः स्नातुं गताः ? (पञ्च, द्वादश, दश)Show solution
उत्तरम्: दश बालकाः स्नातुं गताः।

पाठस्य आधारेण दश बालकाः नदीं स्नातुं गताः आसन्। अतः 'दश' इति उत्तरं समीचीनम् अस्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(ख)कतमः बालकः नद्यां मग्नः इति निश्चयम् अकुर्वन् ? (प्रथमः, दशमः, पञ्चमः)Show solution
उत्तरम्: दशमः बालकः नद्यां मग्नः इति निश्चयम् अकुर्वन्।

बालकाः स्वयम् एव गणनां कुर्वन्तः आसन्, परन्तु प्रत्येकः स्वम् अगणयत्। अतः सर्वदा नवैव बालकाः गण्यन्ते स्म। ते 'दशमः' बालकः मग्नः इति निश्चयम् अकुर्वन्। अतः 'दशमः' इति उत्तरं समीचीनम् अस्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(ग)दशमः कः आसीत् ? (नायकः, पथिकः, नदी)Show solution
उत्तरम्: दशमः नायकः (स्वयं गणनां कुर्वन् बालकः) आसीत्।

यः बालकः गणनां करोति स्म, सः स्वम् अगणयत्। अतः दशमः सः स्वयम् एव आसीत्। विकल्पेषु 'नायकः' इति उत्तरं समीचीनम् अस्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(च)कः सम्यक् रूपेण बालकान् गणितवान् ? (नायकः, पथिकः, बालकः)Show solution
उत्तरम्: पथिकः सम्यक् रूपेण बालकान् गणितवान्।

पाठे वर्णितम् अस्ति यत् एकः पथिकः तत्र आगतवान् तथा च सः सर्वान् बालकान् सम्यक् रूपेण गणितवान्। अतः 'पथिकः' इति उत्तरं समीचीनम् अस्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

१(ड)बालकाः कां तीत्वा पारं गताः ? (पुष्करिणीम्, समुद्रम्, नदीम्)Show solution
उत्तरम्: बालकाः नदीम् तीत्वा पारं गताः।

पाठस्य आधारेण बालकाः नदीं तरित्वा (सन्तरणं कृत्वा) पारं गताः। अतः 'नदीम्' इति उत्तरं समीचीनम् अस्ति।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(क)दश बालकाः किमर्थं नदीम् अगच्छन् ?Show solution
उत्तरम्: दश बालकाः स्नानाय (स्नाननिमित्तम्) नदीम् अगच्छन्।

पाठे स्पष्टम् उक्तम् अस्ति यत् ते बालकाः नदीतटे स्नातुं गताः आसन्।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(ख)नायकः किम् अपृच्छत् ?Show solution
उत्तरम्: नायकः अपृच्छत् — "कतमः बालकः नद्यां मग्नः अभवत् ?" अर्थात् सः जानितुम् इच्छति स्म यत् कः बालकः नद्यां डूबितः।

नायकः विषण्णान् बालकान् दृष्ट्वा तेषां दुःखस्य कारणम् अपृच्छत्।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(ग)बालकाः स्नानाय कुत्र अगच्छन् ?Show solution
उत्तरम्: बालकाः स्नानाय नदीम् अगच्छन्।

पाठस्य आधारेण दश बालकाः स्नानाय नद्याः तटम् अगच्छन्।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(घ)बालकाः किं निश्चयम् अकुर्वन् ?Show solution
उत्तरम्: बालकाः निश्चयम् अकुर्वन् यत् तेषां दशमः बालकः नद्यां मग्नः (डूब गया) अभवत्।

गणनायां प्रत्येकः स्वम् अगणयत् अतः नवैव बालकाः गण्यन्ते स्म। ते विषण्णाः अभवन् यतः ते मन्यन्ते स्म यत् एकः बालकः नद्यां मग्नः।

Not sure why a step works? check your working in Super Tutor

२(ङ)बालकाः कथं गृहम् अगच्छन् ?
३पट्टिकातः उचितं विशेषणपदं योजयित्वा वाक्यानि रचयन्तु — (प्रथमा, द्वितीया, तृतीया, चतुर्थी, पञ्चमी)
(क) करे ... अङ्गुलिः भवति तर्जनी।
(ख) अनामिका ... अङ्गुलिः भवति।
(ग) करे ... अङ्गुलिः भवति अङ्गुष्ठः।
(घ) कनिष्ठिका ... अङ्गुलिः भवति।
(ङ) करे ... अङ्गुलिः भवति मध्यमा।
४पट्टिकां दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखन्तु — (सप्ताहः)
(क) सप्ताहस्य प्रथमः दिवसः कः ?
(ख) सप्ताहस्य कतमः दिवसः रविवासरः अस्ति ?
(ग) सप्ताहस्य षष्ठः दिवसः कः ?
(घ) सप्ताहस्य कतमः दिवसः शनिवासरः अस्ति ?
(ङ) सप्ताहस्य अन्तिमः दिवसः कः अस्ति ?
५वाटिकां दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखन्तु — (भारतीय-द्वादशमासाः)
(क) मासेषु पञ्चमः मासः कः ?
(ख) मार्गशीर्षः कतमः मासः अस्ति ?
(ग) मासेषु दशमः मासः कः ?
(घ) कार्तिकः कतमः मासः अस्ति ?
(ङ) मासेषु अन्तिमः मासः कः ?
६मञ्जूषां पश्यन्तु, उत्तरं लिखन्तु — (आङ्ग्लमासाः)
(क) आङ्ग्लमासेषु दशमः मासः ___
(ख) फरवरीमासः ___ मासः अस्ति।
(ग) आङ्ग्लमासेषु अष्टमः मासः ___
(घ) सितम्बरमासः ___ मासः अस्ति।
(ङ) आङ्ग्लमासेषु अन्तिमः मासः ___
७अधोलिखिते गद्यांशे अङ्कानां स्थाने संख्यावाचकशब्दान् लिखन्तु —
(१) पाठशाला अस्ति। तत्र (३) अध्यापकाः सन्ति। साहित्यकक्षायां (२०) छात्राः सन्ति। एकस्मिन् दिने (१) निरीक्षकः आगतवान्। तस्मिन् दिने साहित्यकक्षायां (१५) छात्राः उपस्थिताः। (५) अनुपस्थिताः। निरीक्षकः (१०) शब्दान् लेखितुम् उक्तवान्। (२) छात्रौ (७) शब्दान् सम्यक् लिखितवन्तौ। (१) छात्रः सर्वान् अपि (१०) शब्दान् सम्यक् लिखितवान्। अवशिष्टाः (१२) छात्राः (९) शब्दान् सम्यक् लिखितवन्तः।
परियोजनाकार्यम् १पाठ्यपुस्तकस्य पाठानुक्रमणिकां दृष्ट्वा प्रथमपाठतः दशमपाठपर्यन्तं पूरणप्रत्ययान्तशब्दैः क्रमशः पाठानां नामानि लिखन्तु।
परियोजनाकार्यम् २सारिण्यां विद्यमानानां संख्यापदानाम् अभ्यासं कुर्वन्तु। (१ तः ५ पर्यन्तं त्रिलिङ्गेषु)

8 more solved questions in दशम क

Every remaining exercise is solved step by step in Super Tutor, plus practice quizzes and flashcards for this chapter. Free to start.

Stuck on a step?

Ask Super Tutor AI to explain any solution on this page in a simpler way — free, 24x7.

Ask a Doubt Free

Frequently Asked Questions

What are the important topics in दशम क for CBSE Class 7 Sanskrit?
दशम क covers several key topics that are frequently asked in CBSE Class 7 board exams. Focus on the core concepts listed on this page and practise related questions to build confidence.
How to score full marks in दशम क — CBSE Class 7 Sanskrit?
Understand the core concepts first, then work through the 95 practice questions available for this chapter. Revise formulas and definitions regularly, and use flashcards for quick recall before the exam.
Where can I get free NCERT Solutions for दशम क Class 7 Sanskrit?
This page has free step-by-step NCERT Solutions for every exercise question in दशम क (CBSE Class 7 Sanskrit) — written the way examiners award marks: given, formula, working, answer.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

More resources for दशम क

All 15 chapters — CBSE Class 7 Sanskrit NCERT Solutions

For serious students

Get the full दशम क chapter — for free.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 7 Sanskrit.

Try Super Tutor Free
Try the full chapter — Free