वर्ण विचार (Part 3) — Flashcards

Answer

भाषायाः लघुतमा इकाई वर्णः इति कथ्यते। एषः ध्वन्यात्मकः आधारः अस्ति, यस्मात् पदानि शब्दाश्च निर्मीयन्ते।…

Answer

वर्णाः द्विधा— स्वराः व्यञ्जनानि च। स्वराः स्वयमेव उच्चर्यन्ते, व्यञ्जनानि तु स्वरस्य साहाय्येन उच्चर्यन्ते।…

Answer

ये वर्णाः अन्यवर्णस्य साहाय्यं विना उच्चर्यन्ते, ते स्वराः। अ, इ, उ, ऋ, लृ, ए, ओ, ऐ, औ इत्यादयः स्वराः।…

Answer

स्वराणां त्रयः भेदाः— ह्रस्वः, दीर्घः, प्लुतः। अल्पकालः ह्रस्वः, द्विमात्रिकः दीर्घः, त्रिमात्रादिकः प्लुतः।…

Answer

ह्रस्वस्वराः पञ्च— अ, इ, उ, ऋ, ल। एते मूलस्वराः इति अपि कथ्यन्ते।…

Answer

दीर्घस्वराः अष्टौ— आ, ई, ऊ, ऋ, ए, ऐ, ओ, औ। एतेषु ए, ऐ, ओ, औ संयुक्तस्वराः अपि भवन्ति।…

Answer

ए, ऐ, ओ, औ संयुक्तस्वराः। एते द्वयोः स्वरोः मेलनेन जायन्ते। संयुक्तस्वरनिर्माणम्— अ+इ=ए, अ+ए=ऐ, अ+उ=ओ, अ+ओ=औ।…

Answer

यस्मिन् स्वरस्य उच्चारणे त्रिमात्रा वा ततोऽधिकः कालः भवति, सः प्लुतस्वरः। लिपौ एषः ३ इत्यनेन सूच्यते। ओ३म् इत्यत्र ओकारः सर्वत्र प्लुतः एव भवति।…