सौहार्द प्रकृते शोभा (Part 2) — Flashcards

Answer

पाठस्य मुख्यः उद्देश्यः समाजे परस्परं स्नेहसौहार्दपूर्णं व्यवहारं बोधयितुम् अस्ति। जनाः आत्माभिमानिनः भूत्वा परस्परं तिरस्कुर्वन्ति इति दर्श्यते, अन्ते च सौहार्दस्य, सहयोगस्य, अन्योन्याश्रयस्य च महत्त…

Answer

अस्य भावः इदं सूचयति यत् स्वार्थपराः जनाः फलप्राप्तये नाना उपायान् कुर्वन्ति, यद्यपि ते नीतिसम्मताः न भवन्ति। अनेन समाजे स्वार्थप्रधानं जीवनं व्यङ्ग्येन दर्श्यते।…

Answer

सिंहः वानरैः वारं वारं तुद्यमानः अभवत्। एकः वानरः तस्य पुच्छं धुनाति, अन्यः कर्णमाकृष्य तं बाधते। आत्मरक्षायामपि असमर्थः सन् सिंहः क्रोधेन गर्जति।…

Answer

वानरौ सिंहं तुदित्वा तस्य असहायतां प्रदर्शितवन्तौ। तौ दर्शयतः यत् राजा रक्षकः भवति, न तु भक्षकः। स्वस्य एव रक्षणे असमर्थः सिंहः अन्यान् रक्षितुं न शक्नोति इति तयोः निष्कर्षः।…

Answer

अत्र राजा रक्षकः इति प्रमुखः अर्थः। यः पीडितान् न रक्षति, सः राजा न भवति, अपि तु विनाशकः इव भवति। अतः रक्षणं, न तु भक्षणं, राजधर्मस्य मूलम्।…

Answer

यः पीडितान्, अशरणान्, वित्रस्तान् वा न रक्षति, सः यमसदृशः विनाशकः इव मन्यते। अयं श्लोकः राज्ञः कर्तव्यं रक्षणमेव इति बोधयति।…

Answer

काकः आत्मानं वनराजपदाय योग्यं वदति। सः स्वस्य परिश्रमं, ऐक्यं, सत्यप्रियतां च स्वगुणरूपेण प्रस्तौति।…

Answer

काकः शुद्धम् अशुद्धं च सर्वं भुङ्क्ते इति मेध्यामेध्यभक्षकः इति कथ्यते। अयं शब्दः तस्य भक्षणस्वभावं सूचयति।…