Skip to main content
Chapter 15 of 36
Flashcards

धातुरूप सामान्य परिचय (Part 3) — Flashcards

CBSE · Class 10 · Sanskrit

40 flashcards for धातुरूप सामान्य परिचय (Part 3) (CBSE Class 10 Sanskrit) to test yourself on key terms and facts.

99 questions40 flashcards7 formulas & key relations5 concepts

Interactive on Super Tutor

Studying धातुरूप सामान्य परिचय? Get the full interactive chapter.

Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for flashcards and more.

Free trial, no card needed.

40 Flashcards·
क्रिया तथा धातुपठ् धातुगण-विभाजनगण-नामकरणदशगणाःधातुप्रकाराःपरस्मैपदी प्रत्ययाः
Card 1क्रिया तथा धातु

क्रिया इत्यस्य धातोः च मूलभावः कः?

Answer

जिस शब्द द्वारा किसी कार्य के करने या होने का बोध हो, उसे क्रिया कहते हैं। क्रियापद के मूलरूप को धातु कहा जाता है। उदाहरणम्— रामः पुस्तकं पठति। अत्र ‘पठ’ धातोः ‘पठति’ इति रूपं जायते।…

Card 2पठ् धातु

‘पठति’ इति रूपे मूलधातुः कः?

Answer

अत्र मूलधातुः ‘पठ्’ इति। ‘रामः पुस्तकं पठति।’ इत्यस्मिन् वाक्ये ‘पठ’ धातुः पढ़ने की क्रिया का बोध कराती है, तथा तस्मात् ‘पठति’ रूपं निर्मीयते।…

Card 3गण-विभाजन

धातवः कति गणेषु विभक्ताः?

Answer

धातूनां विभाजनं दश गणेषु कृतम्। संस्कृतसाहित्ये विभिन्नार्थप्रकाशनाय बहवः धातवः सन्ति, ते दश गणेषु विन्यस्ताः।…

Card 4गण-नामकरण

गणनामकरणस्य आधारः कः?

Answer

गणनामकरणस्य आधारः तस्मिन् गणे सर्वप्रथमं प्रविष्टा धातुः। यथा भ्वादिगणस्य आधारः ‘भू’ धातुः, चुरादिगणस्य आधारः ‘चुर’ धातुः।…

Card 5दशगणाः

भ्वादिगणः कः?

Answer

भ्वादिगणः धातूनां दश गणेषु प्रथमगणः। अस्य आधारधातुः ‘भू’ इति। ‘भू + आदि’ इति भावेन अस्य नामकरणं भवति।…

Card 6दशगणाः

चुरादिगणः कः?

Answer

चुरादिगणः धातूनां दश गणेषु दशमगणः। अस्य आधारधातुः ‘चुर’ इति।…

Card 7धातुप्रकाराः

प्रत्येकस्मिन् गणे कियन्तः धातुप्रकाराः भवन्ति?

Answer

प्रत्येकस्मिन् गणे त्रयः धातुप्रकाराः भवन्ति— परस्मैपदी, आत्मनेपदी, उभयपदी।…

Card 8परस्मैपदी प्रत्ययाः

परस्मैपदी धातूनां वर्तमानकालरूपेषु के प्रत्ययाः भवन्ति?

Answer

परस्मैपदी क्रियासु लट्लकारे प्रथमपुरुषे ति, तः, अन्ति; मध्यमपुरुषे सि, थः, थ; उत्तमपुरुषे मि, वः, मः इति प्रत्ययाः भवन्ति। उदाहरणम्— पठति, पठतः, पठन्ति।…

+32 more flashcards

Practise All

Frequently Asked Questions

What are the important topics in धातुरूप सामान्य परिचय for CBSE Class 10 Sanskrit?
Key topics in धातुरूप सामान्य परिचय include धातु, क्रिया, गणव्यवस्था, धातुओं के प्रकार और पदप्रयोग, दश लकार और उनके अर्थ, प्रत्यय और प्रमुख रूप. Study these first, then practise questions on each for the CBSE Class 10 board exam.
How many flashcards are available for धातुरूप सामान्य परिचय?
There are 40 flashcards for धातुरूप सामान्य परिचय covering key definitions, facts and ideas. A few sample cards are shown on this page.
How should I revise धातुरूप सामान्य परिचय for the CBSE Class 10 board exam?
Learn the core ideas first, then work through the 99 practice questions on धातुरूप सामान्य परिचय. Revise definitions regularly and use flashcards for quick recall before the exam.

Sources & Official References

Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.

For serious students

Get the full धातुरूप सामान्य परिचय chapter — start free.

Quizzes, flashcards, an AI doubt solver and a study plan for CBSE Class 10 Sanskrit. Free to start, no card needed.