CBSE Class 10 Sanskrit — Chapter Summary

अपठितगद्यांशानां बोधः अर्थग्रहणस्य, सूचनानिर्णयस्य, पदविभागस्य च कौशलं दृढयति। अस्मिन् विषयसमूहे धात्रीफलस्य महिमा, सरदार-वल्लभभाईपटेलमहोदयस्य परिचयः, परिश्रमस्य महत्त्वम्, जीवनमूल्यानि, आत्मगौरवबोधः, प्रदूषणम्, उष्णतावृद्धिः, बहुभूमिकभवनानि च प्रमुखतया प्रस्तूयन्ते। प्रत्येकं गद्यांशं पठित्वा मुख्य

‘शुचिपर्यावरणम्’ आधुनिकसंस्कृतकवेः हरिदत्तशर्मणः ‘लसल्लतिका’ इति रचनासङ्ग्रहात् संकलितः पाठः अस्ति। अस्मिन् पाठे महानगराणां यांत्रिकजीवनजन्यं प्रदूषणं, लौहचक्रवत् चलन्तं कृत्रिमजीवनं, तथा प्रकृतेः शरणत्वं सजीवेन काव्यभाषया निरूप्यते। कविः शुद्धं पर्यावरणं, ग्राम्य-वन्य-प्रकृतेः सौन्दर्यं, पक्षिकुलकल

भाषायाः लघुतमा इकाई वर्णः इति कथ्यते। संस्कृतव्याकरणे वर्णानां स्वरव्यञ्जनभेदः, माहेश्वरसूत्राणां रचना, प्रत्याहारनिर्माणम्, अनुस्वारविसर्गयोः प्रयोगः, तथा उच्चारणस्थानप्रयत्नयोः ज्ञानं मूलाधारः अस्ति। एतेषां परिचयेन सन्धिनियमाः, वर्णविन्यासः, तथा शुद्धोच्चारणम् अवगम्यते।