समास परिचय

समसनम् इति समासः। समासशब्दस्य अर्थः संक्षेपणम्

समसनम् इति समासः। समासशब्दस्य अर्थः संक्षेपणम् अस्ति। विभक्तीनां, समुच्चयबोधकस्य च, अन्येषां पदानां च लोपेन एकं पदं निर्मीयते।

किञ्चित् समासेषु पदानां मध्ये विभक्तिलोपः न

किञ्चित् समासेषु पदानां मध्ये विभक्तिलोपः न भवति। खेचरः, युधिष्ठिरः, वनेचरः इत्यादयः तादृशाः।

अस्मिन् समासे प्रथमपदं अव्ययं भवति तथा

अस्मिन् समासे प्रथमपदं अव्ययं भवति तथा प्रधानं च भवति। समस्तपदं अव्ययवत् नपुंसकलिङ्गे प्रयुज्यते।

अस्मिन् समासे प्रायेण उत्तरपदस्य प्रधानता भवति।

अस्मिन् समासे प्रायेण उत्तरपदस्य प्रधानता भवति। द्वितीयादिभिः सप्तमीपर्यन्तैः विभक्तिभिः संबद्धानां पदानां विभक्तिलोपेन समस्तपदं निर्मीयते।

एषः तत्पुरुषस्य उपभेदः। उभयपदयोः विभक्तिः समानैव

एषः तत्पुरुषस्य उपभेदः। उभयपदयोः विभक्तिः समानैव भवति। अस्य त्रयः स्वरूपाः सन्ति— विशेषणविशेष्यः, उपमानोपमेयः, उभयपदविशेषणः।