अनुच्छेदलेखनम्
CBSE · Class 10 · Sanskrit
NCERT Solutions for अनुच्छेदलेखनम् — CBSE Class 10 Sanskrit.
Interactive on Super Tutor
Studying अनुच्छेदलेखनम्? Get the full interactive chapter.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan — built for ncert solutions and more.
1,000+ Class 10 students started this chapter today
5 worked solutions below. Unlock all 10 free in Super Tutor
स्वाध्याय: (अनुच्छेदलेखनम् — उदाहरणानुच्छेदाः)
1(i)भूकम्पविभीषिका — अधोलिखितविषयमधिकृत्य पञ्चवाक्यात्मकमनुच्छेदं लिखत।Show solution
भूकम्प: प्रकृते: एक: भयङ्कर: प्रकोप: अस्ति। यदा भूगर्भे शिलाखण्डाः स्खलन्ति तदा भूमि: कम्पते, एतदेव भूकम्प: इति कथ्यते। भूकम्पेन भवनानि पतन्ति, सेतव: भग्नाः भवन्ति, जनाश्च मृत्युमुखे पतन्ति। भूकम्पस्य पूर्वसूचना प्राप्तुं वैज्ञानिकाः सततं प्रयतन्ते परन्तु इदं कार्यम् अद्यापि पूर्णतया सफलं न जातम्। अतः भूकम्परोधकभवननिर्माणेन तथा जनजागरणेन वयं भूकम्पविभीषिकायाः प्रभावं न्यूनीकर्तुं शक्नुमः।
Not sure why a step works? check your working in Super Tutor
1(ii)पर्वतारोहणम् — अधोलिखितविषयमधिकृत्य पञ्चवाक्यात्मकमनुच्छेदं लिखत।Show solution
पर्वतारोहणम् एकं साहसिकं क्रीडाकर्म अस्ति। अस्मिन् क्रीडाकर्मणि आरोही दुर्गमान् पर्वतान् आरोहति। पर्वतारोहणेन शरीरं सुदृढं भवति, मनश्च निर्भयं जायते। हिमालयस्य एवेरेस्टशिखरम् आरोहणाय विश्वस्य अनेके साहसिकाः प्रयतन्ते। तेनसिंग् नोर्गे, एडमण्ड हिलेरी इत्यादयः महान् पर्वतारोहिणः अस्माकं प्रेरणास्रोतः सन्ति।
Not sure why a step works? check your working in Super Tutor
1(iii)पर्यावरणसंरक्षणम् — अधोलिखितविषयमधिकृत्य पञ्चवाक्यात्मकमनुच्छेदं लिखत।Show solution
पर्यावरणं जीवनस्य आधारः अस्ति। वायुः, जलं, भूमिः, वनस्पतयः च पर्यावरणस्य मुख्याः घटकाः सन्ति। मानवस्य अविवेकपूर्णैः कार्यैः पर्यावरणं प्रतिदिनं दूषितं भवति। वृक्षाणां कर्तनेन, कारखानानां धूमेन, प्लास्टिकस्य उपयोगेन च पर्यावरणं नश्यति। अतः वृक्षारोपणं, प्लास्टिकवर्जनं, जलसंरक्षणञ्च कृत्वा वयं पर्यावरणं रक्षितुं शक्नुमः।
Not sure why a step works? check your working in Super Tutor
1(iv)गृहकार्यं कियत् उपयोगि? — अधोलिखितविषयमधिकृत्य पञ्चवाक्यात्मकमनुच्छेदं लिखत।Show solution
गृहकार्यं छात्राणां शिक्षणस्य एकः महत्त्वपूर्णः अंशः अस्ति। अध्यापकेन विद्यालये पाठितस्य विषयस्य पुनरावृत्त्यर्थं गृहकार्यं दीयते। गृहकार्यं कृत्वा छात्रः स्वयमेव समस्यानां समाधानं कर्तुं शक्नोति, येन तस्य बुद्धिः विकसिता भवति। गृहकार्येण छात्रस्य स्वाध्यायस्य अभ्यासः भवति तथा च परीक्षायां सः सम्यक् उत्तरं दातुं समर्थः भवति। अतः गृहकार्यं छात्रजीवने अत्यन्तम् उपयोगि अस्ति।
Not sure why a step works? check your working in Super Tutor
1(v)मम जीवनलक्ष्यम् — अधोलिखितविषयमधिकृत्य पञ्चवाक्यात्मकमनुच्छेदं लिखत।Show solution
जीवने सफलतायै प्रत्येकस्य एकं सुनिश्चितं लक्ष्यं भवितव्यम्। मम जीवनस्य लक्ष्यं चिकित्सकः भूत्वा रोगिणां सेवा करणम् अस्ति। देशे अनेके दरिद्राः जनाः सन्ति ये उचितचिकित्सां प्राप्तुं न शक्नुवन्ति, तेषां सेवार्थं मम मनसि तीव्रा इच्छा अस्ति। अस्मै लक्ष्याय अहं प्रतिदिनं परिश्रमेण अध्ययनं करोमि। निश्चयेन परिश्रमेण च मनुष्यः स्वलक्ष्यं प्राप्तुं शक्नोति इति मम दृढा श्रद्धा अस्ति।
Not sure why a step works? check your working in Super Tutor
5 more solved questions in अनुच्छेदलेखनम्
Every remaining exercise is solved step by step in Super Tutor, plus practice quizzes and flashcards for this chapter. Free to start.
Stuck on a step?
Ask Super Tutor AI to explain any solution on this page in a simpler way — free, 24x7.
Ask a Doubt FreeFrequently Asked Questions
What are the important topics in अनुच्छेदलेखनम् for CBSE Class 10 Sanskrit?
How to score full marks in अनुच्छेदलेखनम् — CBSE Class 10 Sanskrit?
Where can I get free NCERT Solutions for अनुच्छेदलेखनम् Class 10 Sanskrit?
Sources & Official References
- NCERT Official — ncert.nic.in
- CBSE Academic — cbseacademic.nic.in
- CBSE Official — cbse.gov.in
- National Education Policy 2020 — education.gov.in
Content is aligned to the official syllabus. Refer to the board website for the latest curriculum.
More resources for अनुच्छेदलेखनम्
Practice Quiz
Test yourself with a quick quiz
Important Questions
Practice with board exam-style questions
Revision Notes
Key points for last-minute revision
Formula Sheet
All formulas in one place
Chapter Summary
Understand the chapter at a glance
Concept Maps
See how topics connect visually
Study Plan
Step-by-step plan to ace this chapter
Flashcards
Quick-fire cards for active recall
Syllabus
What topics to cover
For serious students
Get the full अनुच्छेदलेखनम् chapter — for free.
Quizzes, flashcards, AI doubt-solver and a step-by-step study plan for CBSE Class 10 Sanskrit.